تفليس كرد » با وى بود ولى ديگر هرگز سوار بر آن نشد . نزديك 4000 نفر از لشكريان با سلطان به كرانهء ديگر رود رسيدند . و سه روز بعد 300 سوار ديگر نيز به او پيوستند - اينان را جريان آب بدور انداخته بود [ در « سيرت جلال الدين » نسوى ، چاپ مينوى ، ص 113 نوشته شده : « سبب آنكه او را موج آب بدور انداخته بود با سه نفر از خواص خود » ] چنگيز خان عبور از سند و تعقيب جلال الدين را لازم نشمرد . سال بعد ، فوجى مركب از 20000 مرد لشكرى براى تعاقب سلطان گسيل گشت و به مولتان رسيد و به سبب گرماى تابستان ، بدون آنكه شهر را مسخر سازد ، بازگشت « 1 » . عمليات جنگى سال 619 هجرى / 1222 ميلادى تقريبا منحصر به محاصره و تسخير استحكامات كوهستانى بوده است و شرح آن از وظيفهء ما بيرون است « 2 » . فقط بايد سخنى چند دربارهء وقايع سال 618 / 1221 ميلادى خراسان كه در ماوراء النهر هم انعكاسى داشته بگوئيم . در آغاز سال 1221 ميلادى / 618 هجرى چنگيز خان از طالقان تولوى را مأمور اشغال شهرهاى خراسان كرد و ضمنا ، اگر سخنان جوينى را باور كنيم « 3 » ، فقط عشر لشكريان خويش را به او داد . شمار نفرات افواجى كه وى

--> ( 1 ) - جوينى ، چاپ قزوينى ، I ، 112 ؛ . 147 . Schefer , « Chrestomatie Persane » t . II , P . ( 2 ) - دربارهء ايشان مشروحتر از همه‌جا در تأليف جوزجانى ، ترجمهء راورتى ، II ، 1043 و بعد ، منقول است ؛ ( چاپ ناسائو - ليس ، 355 و بعد ) . ( 3 ) - چاپ قزوينى ، I ، 117 ؛ 151 . Schefer , « Chrestomatie Persane » , t . II , P .